پیش بینی تراز آب زیرزمینی با استفاده از مدل استنتاج تطبیقی عصبی فازی

آبﻫﺎى زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ در دﺷﺖ ﻗﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻳﻦ دﺷﺖ ﻣ ﻲﺗﻮاﻧﺪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى ﺑﻌﺪى ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺪف از اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دﺷﺖ ﻗﻢ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل اﺳﺘﻨﺘﺎج ﺗﻄﺒﻴﻘﻲ ﻋﺼﺒﻲ ﻓﺎزى اﺳﺖ. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﻣﺪلﺳﺎزى ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎى ﻏﻴﺮﺧﻄﻲ ﻧﻈﻴﺮ آبﻫﺎى زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻓﻴﺰﻳﻚ ﻣﺴﺌﻠﻪ و ﻳﺎ داﻧﺴﺘﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻻﻳﻪﻫﺎى آﺑﺨﻮان و اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﭽﻴﺪه زﻣﻴﻦﺷﻨﺎﺳﻲ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲﮔﺮدد. ﺗﻌﺪاد ﻧﻪ ﭼﺎه ﻣﺸﺎﻫﺪهاى در ﻣﺤﺪوده دﺷﺖ ﻗﻢ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻳﺪ. در اﻳﻦ ﻣﺪلﺳﺎزى، اﻟﮕﻮﻫﺎ و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از دادهﻫﺎى ورودى، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻄﺢ آبﻫﺎى زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﺗﺨﻠﻴﻪ از ﭼﺎهﻫﺎ و ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ در ١٢ ﻣﺎه ﻗﺒﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪﻧﺪ و ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﺪل، ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﻣﺎه ﻓﻌﻠﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد اﻳﻦ ﻣﺪل، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 0/96 و رﻳﺸﻪ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺮﺑﻌﺎت ﺧﻄﺎ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 0/26 از دﻗﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﭼﺎهﻫﺎى ﻣﺸﺎﻫﺪهاى ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﺳﺘﻔﺎده از دادهﻫﺎى ﺗﺨﻠﻴﻪ از ﭼﺎهﻫﺎ در ﻣﺪلﺳﺎزىﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺘﺎﻳﺞ در ﭼﺎهﻫﺎى ﻣﺸﺎﻫﺪهاى ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ اﻳﻦ دادهﻫﺎ ﺑﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺸﻲ ﺑﻮدن روﻧﺪ ﻛﻠﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دﺷﺖ ﻗﻢ ﻣﻲﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد، ﺗﺨﻠﻴﻪ از ﭼﺎهﻫﺎ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻳﻦ دﺷﺖ اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻧﺸﺎن داد ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺎهﻫﺎى ﻗﺒﻞ و ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﻴﻪ ﭼﺎه ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺧﺸﻚ و ﻧﻴﻤﻪﺧﺸﻚ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﺷﺖ ﻗﻢ در ورودى ﻣﺪلﺳﺎزى ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.

کلمات کلیدی:

دشت قم،مدل سازی،آبخوان،پیش بینی سطح آب زیرزمینی،مدل استنتاج تطبیقی عصبی فازی